Από τον Φεμινισμό στην Woke Ατζέντα Μέρος 7ο: Η Γυναίκα που Κατάργησε τη Γυναίκα
Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’80, ακόμα και οι πιο ριζοσπαστικές φεμινίστριες παραδέχονταν ότι υπάρχει κάτι που λέγεται γυναίκα. Διαφωνούσαν για όλα τα άλλα, αλλά αυτό το θεωρούσαν δεδομένο. Ακόμα και η Firestone, που έβλεπε το γυναικείο σώμα ως πηγή καταπίεσης, δεν αμφισβητούσε ότι το σώμα αυτό υπάρχει.
Το 1990 όμως, μια φιλόσοφος από το Οχάιο το αμφισβήτησε και αυτό!
Η Judith Butler ήταν φιλόσοφος και είχε εντρυφήσει στα έργα των Χέγκελ, Φουκό και Ντεριντά. Και στο βιβλίο της Gender Trouble έφτασε στα άκρα.
Η ιδέα της ήταν ότι το φύλο δεν είναι κάτι που είσαι, αλλά κάτι που κάνεις! Για την Butler κάθε φορά που μια γυναίκα συμπεριφέρεται σαν γυναίκα αναπαράγει έναν ρόλο που της επιβλήθηκε. Και της επιβλήθηκε με τόσο συστηματικό τρόπο που έγινε φύση της. Είναι σαν να λέμε ότι δεν γεννιέσαι γυναίκα – σε μαθαίνουν να παίζεις τον ρόλο. Και μετά από χρόνια, ξεχνάς ότι παίζεις απλά έναν ρόλο.
Για την φιλόσοφο δεν σε ορίζει το σώμα σου αλλά μόνο οι πράξεις σου.
Οι ριζοσπαστικές φεμινίστριες της εποχής αντέδρασαν αμέσως, όπως ήταν φυσικό, διότι αν δεν υπήρχε γυναίκα τότε δεν είχε λόγο ύπαρξης και ο φεμινισμός ως κίνημα. Η Butler απάντησε ότι αυτή ακριβώς η αντίφαση είναι το νόημα, ότι ο φεμινισμός πρέπει να απελευθερωθεί από την ίδια του την φύση.
Και τότε ακριβώς ανοίχτηκε η πόρτα που οδηγεί στην παράνοια.
Αν το φύλο είναι ζήτημα επιλογής, τότε μπορεί και να αλλάξει. Αν το σώμα δεν σε ορίζει, τότε μπορείς να ορίσεις εσύ το σώμα. Και αν η ταυτότητα είναι κατασκευή, τότε το κράτος, η εκπαίδευση, η ιατρική έχουν υποχρέωση να βοηθήσουν όποιον θέλει να την αλλάξει.
Από εκείνη την στιγμή η ερώτηση δεν ήταν πια τι δικαιώματα έχει η γυναίκα, αλλά τι είναι γυναίκα. Και την απάντηση δεν μπορούσε πλέον να τη δώσει η βιολογία, διότι η επιστήμη μετατράπηκε σε ιδεολογία.
Από τη Wollstonecraft που ζήτησε θρανία και βιβλία για τις γυναίκες, φτάσαμε σε μια φιλόσοφο που αμφισβητούσε αν η λέξη γυναίκα σημαίνει κάτι. Και το επόμενο βήμα ήταν να μπει αυτή η λογική από τα πανεπιστήμια στα σχολεία, στα νοσοκομεία, στους νόμους και τελικά, στις ψυχές και τα σώματα των παιδιών…
Χριστόδουλος Μολύβας
Πηγές για περαιτέρω εμβάθυνση:
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου