Από τον Φεμινισμό στην Woke Ατζέντα

 Μέρος 5ο: Φιλελεύθερος Φεμινισμός.
Η Διεκδίκηση της Ισότητας των Ευκαιριών

​«The Feminine Mystique»: Το πρόβλημα που δεν είχε όνομα στην Αμερική του '60.

Μετά τη νίκη του 1920, το κίνημα πέρασε μια περίοδο σχετικής ησυχίας.Λεω σχετικής γιατί τελείως ήσυχο δεν ήταν ποτέ. Αυτό που άλλαξε ήταν το πεδίο. Από τους δρόμους και τα δικαστήρια, το επίκεντρο μεταφέρθηκε σταδιακά στα σπίτια, στα προάστια, στη ζωή που ζούσαν οι γυναίκες κάθε μέρα πίσω από κλειστές πόρτες. Και εκεί, στα μέσα της δεκαετίας του '60, μια γυναίκα βρήκε τα λόγια για κάτι που πολλές ένιωθαν αλλά δεν μπορούσαν να ονομάσουν.

Η Betty Friedan ήταν μορφωμένη, παντρεμένη, μητέρα. Ζούσε στα προάστια της Αμερικής ακριβώς τη ζωή που η κοινωνία της εποχής θεωρούσε ιδανική για μια γυναίκα.Η Friedan παρατήρησε ότι γύρω της υπήρχαν δεκάδες γυναίκες σαν αυτή καλοντυμένες, καλά συζευγμένες, καλά εξοπλισμένες με ψυγεία και πλυντήρια.Παρ'όλα αυτά ένιωθαν μια βαθιά, αδιόρατη δυσφορία που δεν ήξεραν πού να την αποδώσουν. Το 1963, στο βιβλίο της The Feminine Mystique, ονόμασε αυτό το γεγονός ως «το πρόβλημα που δεν έχει όνομα». Δεν ήταν φτώχεια. Δεν ήταν βία. Ήταν κάτι πιο αόρατο.Η αίσθηση ότι μια ολόκληρη ζωή χωρούσε σε έναν ρόλο που κάποιος άλλος είχε αποφασίσει για σένα.

Αυτό που γεννήθηκε από αυτή την αφετηρία ονομάστηκε Φιλελεύθερος Φεμινισμός, και ήταν πολύ διαφορετικό από αυτό που ζούμε σήμερα. Δεν ήθελε να ανατρέψει τον κόσμο. Ήθελε να μπει σε αυτόν με ίσους όρους. Τα αιτήματά του ήταν συγκεκριμένα: ίση αμοιβή για ίση εργασία, πρόσβαση σε επαγγέλματα που ήταν άτυπα κλειστά για τις γυναίκες, νομική προστασία από διακρίσεις. Η γυναίκα να κρίνεται από αυτό που μπορεί να κάνει και όχι από το φύλο της. Να έχει το ελεύθερο να επιλέξει αν θα κάνει καριέρα, αν θα κάνει οικογένεια, ή και τα δύο.

Εδώ βρίσκεται η τομή που πρέπει να προσέξουμε. Ο Φιλελεύθερος Φεμινισμός ζητούσε ισότητα ευκαιριών, να ξεκινά ο καθένας από την ίδια αφετηρία. Η σημερινή woke ατζέντα ζητά κάτι διαφορετικό.Ισότητα στο αποτέλεσμα. Δεν αρκεί να έχουν όλοι ίσες ευκαιρίες.Πρέπει να φτάσουν στο ίδιο αποτέλεσμα, ανεξαρτήτως ικανοτήτων και προσπάθειας, μέσα από ποσοστώσεις και υποχρεωτικές παρεμβάσεις. Η πρώτη λογική βλέπει τον άνθρωπο ως άτομο που αξιολογείται μόνος του. Η δεύτερη τον βλέπει ως μέλος ομάδας που φέρει εκ γενετής ένα χρέος ή μια αδικία ανάλογα με το πού τοποθετείται στη μεγάλη ταξινόμηση των ταυτοτήτων.

Ο Φιλελεύθερος Φεμινισμός κέρδισε στην πράξη. Οι γυναίκες μπήκαν στα πανεπιστήμια, στα δικαστήρια, στις επιχειρήσεις. Αυτό ήταν πραγματική αλλαγή. Αλλά ακριβώς επειδή λειτούργησε μέσα στο σύστημα και όχι εναντίον του, για μια άλλη γενιά ακτιβιστών που ερχόταν δεν ήταν αρκετό. Είχε αποδεχτεί κανόνες που εκείνοι ήθελαν να αλλάξουν. Είχε διεκδικήσει θέση σε έναν κόσμο που εκείνοι ήθελαν να ισοπεδώσουν.

Αυτή η ρωγμή, ανάμεσα σε αυτούς που ήθελαν να μπουν στο σύστημα και σε αυτούς που ήθελαν να το γκρεμίσουν είναι το σημείο όπου η σειρά μας θα στραφεί στο επόμενο κεφάλαιο. Γιατί δίπλα στη Friedan, και συχνά σε ανοιχτή αντίθεση μαζί της, θέριευε ένα άλλο ρεύμα που δεν ήθελε ίσα δικαιώματα. Ήθελε κάτι βαθύτερο.Να αλλάξει την ίδια την γλώσσα με την οποία ορίζουμε τον άνθρωπο.

Χριστόδουλος Μολύβας

Πηγές:

https://www.britannica.com/topic/liberal-feminism

https://plato.stanford.edu/entries/feminism-liberal/

https://now.org/about/history/statement-of-purpose/