Από τον Φεμινισμό στην Woke Ατζέντα
Μέρος 2ο: Η στιγμή που η αξιοπρέπεια μετατράπηκε σε έγγραφο
Το καλοκαίρι του 1848, σε ένα μικρό εκκλησάκι στη Νέα Υόρκη, μια ομάδα γυναικών συγκεντρώθηκε για να κάνει κάτι που δεν είχε ξαναγίνει στην ιστορία.Στόχος ήταν να διεκδικήσουν επίσημα και οργανωμένα τα ίδια πολιτικά δικαιώματα με τους άνδρες. Υπέγραψαν την Διακήρυξη των Αισθημάτων(Declaration of Sentiments)
και το κίνημα πήρε σάρκα και οστά.
Και πάλι,όπως με τη Wollstonecraft πενήντα χρόνια πριν,είχαν δίκιο να αγανακτούν.Αλλά εδώ έγινε κάτι που αξίζει να το κοιτάξουμε προσεκτικά.
Για να δώσουν βάρος στις διεκδικήσεις τους, αντέγραψαν τη γλώσσα της αμερικανικής Διακήρυξης Ανεξαρτησίας. Έγραψαν ότι όλοι οι άνδρες και οι γυναίκες γεννήθηκαν ίσοι και κράτησαν ακόμα και τη φράση για τον Δημιουργό,τα δικαιώματα ως δώρο του Θεού, όχι του κράτους. Μέχρι εδώ δεν υπάρχει πρόβλημα.
Το πρόβλημα ήταν ο δρόμος που επέλεξαν για να τα κατοχυρώσουν.
Από τη στιγμή που η αξιοπρέπεια μπαίνει στα δικαστήρια, στα κοινοβούλια, στα νομικά έγγραφα,συμβαίνει μια μεγάλη αλλαγή. Χρειάζεσαι κάποιον να την επικυρώσει. Κάποιον να αποφασίσει αν ισχύει ή όχι. Και αυτός ο κάποιος δεν είναι ο Θεός,αλλά το κράτος.
Έτσι, βήμα βήμα, η ανθρώπινη αξία άρχισε να μεταφράζεται σε γλώσσα που χειρίζεται το κράτος. Και ό,τι ορίζει το κράτος, το κράτος μπορεί και να το αλλάξει.
Αυτό δεν το είδαν οι γυναίκες του 1848. Ήθελαν να ψηφίζουν, να κατέχουν περιουσία, να μην εξαρτώνται νομικά από τον σύζυγό τους. Κανείς δεν μπορεί να πει ότι αυτό ήταν παράλογο. Αλλά στρέφοντας το βλέμμα τους αποκλειστικά προς το κράτος για να πάρουν αυτά που ζητούσαν, ανοίχτηκε μια πόρτα.Η σχέση ανάμεσα στον άνδρα και τη γυναίκα έγινε, στον πυρήνα της, μια νομική υπόθεση.
Και από εκεί και πέρα τα πράγματα κύλησαν αναπόφευκτα.
Αν η σχέση των δύο φύλων είναι νομική υπόθεση, τότε χρειάζεται όρους. Δικαιώματα και υποχρεώσεις. Ισορροπία δυνάμεων. Ο γάμος σταδιακά έπαψε να είναι μια κοινή πορεία και έγινε ένα συμβόλαιο υπό διαπραγμάτευση. Η οικογένεια έπαψε να είναι το φυσικό κύτταρο της κοινωνίας και έγινε ένας θεσμός που ο νόμος ορίζει, τροποποιεί και αναδιαμορφώνει.
Και αν ο νόμος μπορεί να αναδιαμορφώσει την οικογένεια, γιατί να σταματήσει εκεί;
Αυτό ακριβώς βλέπουμε σήμερα. Οι διεθνείς θεσμοί και τα κράτη δεν επαναπροσδιορίζουν απλώς νόμους,επαναπροσδιορίζουν τι σημαίνει γυναίκα, τι σημαίνει οικογένεια, τι σημαίνει γονέας. Η λογική είναι η ίδια που ξεκίνησε το 1848. Αφού το κράτος είναι ο εγγυητής της αξιοπρέπειάς μας, ας αποφασίσει και τι είμαστε.
Δεν φταίνε οι γυναίκες του Seneca Falls. Δεν είχαν κακή πρόθεση. Αλλά όταν ζητάς από το κράτος να ορίσει ποιος είσαι, του δίνεις ταυτόχρονα και την εξουσία να το αλλάξει.
Η αξιοπρέπεια δεν χρειάζεται επικύρωση. Αυτό το ξέρει κάθε μάνα που κρατά το παιδί της, κάθε άνθρωπος που συγχωρεί κάποιον που τον αδίκησε, κάθε κοινότητα που θάβει τους νεκρούς της με σεβασμό,χωρίς να έχει ρωτήσει κανένα κοινοβούλιο αν επιτρέπεται.
Χριστόδουλος Μολύβας
Πηγές:
Πλήρες κείμενο της Διακήρυξης των Αισθημάτων (1848)
Wikipedia, Declaration of Sentiments
Britannica, Seneca Falls Convention
Πρακτικά της Συνέλευσης του Seneca Falls, ψηφιοποιημένα
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου