Περι ευαγγελιων:Αντιγραφη η Ανεξαρτησια;

 


Στη μελέτη των Συνοπτικών Ευαγγελίων, η σύγχρονη επιστήμη συχνά εγκλωβίζεται σε πίνακες και ποσοστά, προσπαθώντας να εξηγήσει γιατί μοιάζουν τόσο πολύ. Πρόκειται περί αντιγραφής ή ανεξάρτητων κειμένων;

 Η ερευνήτρια Eta Linnemann, χρησιμοποιώντας τη στατιστική, προσπάθησε να αποδείξει ότι η ομοιότητα των Ευαγγελίων δεν οφείλεται απαραίτητα στην αντιγραφή του ενός από το άλλο. Το επιχείρημά της βασίζεται σε ένα απλό και ζωντανό πείραμα.Λέει η Linnemann:

Για να πειστεί κανείς γι' αυτό, μπορεί να διεξάγει ένα απλό πείραμα.Να ζητήσει από τρία άτομα που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους να περιγράψουν ένα γεγονός που παρακολούθησαν, για παράδειγμα, ένα τροχαίο ατύχημα, να γράψουν τις ιστορίες τους και στη συνέχεια να συγκρίνουν τα τρία καταγεγραμμένα κείμενα.

Αναμφίβολα θα περιέχουν πολλές διαφορές, καθώς ο καθένας θα αφηγηθεί την ιστορία του περιστατικού με τον δικό του τρόπο. Ωστόσο, θα υπάρχουν και πολλά κοινά.Παρόμοια πλοκή, πανομοιότυποι όροι (δρόμος, αυτοκίνητο, οδηγός, σύγκρουση κ.λ.π.) και παρόμοιες φράσεις. Όλο αυτό το κοινό, συνοπτικό υλικό θα αποτελεί το 30, 40 ή 50%, ίσως και περισσότερο. Επιπλέον, λόγω των πειραματικών συνθηκών, αποκλείεται τόσο η λογοτεχνική αλληλεξάρτηση μεταξύ των τριών μαρτύρων όσο και οποιαδήποτε γνωριμία μεταξύ τους.

Το παράδειγμα αυτό είναι μια πολύτιμη λογική απάντηση στον ορθολογισμό της εποχής μας. Αποδεικνύει ότι η αλήθεια ενός γεγονότος παράγει από μόνη της κοινό λεξιλόγιο. Όμως, για τον πιστό άνθρωπο, το Ευαγγέλιο δεν είναι ένα τροχαίο ατύχημα που καταγράφηκε τυχαία, αλλά η Σάρκωση του Θεού.

Εκεί που η στατιστική σταματά, αρχίζει η θεολογία. Η εξήγηση των Πατέρων της Εκκλησίας δεν είναι απλώς στατιστική, αλλά πνευματική. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, 1.600 χρόνια πριν, έδωσε την οριστική απάντηση, εξηγώντας γιατί η διαφωνία των Ευαγγελιστών είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της συμφωνίας τους.

Λέειο ΆγιοςΙωάννης(Από την Α' Ομιλία στο Κατά Ματθαίον):

Και όμως, θα πει κάποιος, δεν θα έπρεπε ένας μόνο να γράψει τα πάντα;

Βεβαίως, αλλά το ότι έγραψαν πολλοί, και μάλιστα χωρίς να γράψουν τα ίδια ούτε στα ίδια μέρη ούτε στις ίδιες χρονικές στιγμές, αποτελεί τη μέγιστη απόδειξη της αλήθειας. Διότι, αν συμφωνούσαν σε όλα με απόλυτη ακρίβεια, ακόμα και στις λέξεις και στον χρόνο και στον τόπο, κανένας από τους αρνητές δεν θα πίστευε ότι έγραψαν χωρίς να έχουν συνεννοηθεί προηγουμένως και χωρίς η συμφωνία τους να είναι αποτέλεσμα ανθρώπινης συναλλαγής. Διότι μια τέτοια απόλυτη ομοιότητα δεν είναι χαρακτηριστικό της απλότητας και της ειλικρίνειας.

Τώρα όμως, η φαινομενική διαφωνία τους σε μικρά και δευτερεύοντα ζητήματα, τους απαλλάσσει από κάθε υποψία και απολογείται με τον καλύτερο τρόπο υπέρ του ήθους των συγγραφέων. Διότι, αν σε όσα λένε για τα ουσιώδη και τα κεφαλαιώδη της πίστης δηλαδή ότι ο Θεός έγινε άνθρωπος, ότι έκανε θαύματα, ότι σταυρώθηκε, ότι τάφηκε, ότι αναστήθηκε, ότι ανελήφθη και ότι θα έρθει να κρίνει τον κόσμο αν σε αυτά συμφωνούν παντού με απόλυτη ακρίβεια, τότε τι σημασία έχει αν ο ένας παρέλειψε έναν χρόνο ή έναν τόπο που ανέφερε ο άλλος;

Στα κύρια και σημαντικά, που αποτελούν το θεμέλιο της ζωής μας και το κέντρο του κηρύγματος, δεν θα βρεις κανέναν να διαφωνεί με τον άλλον ούτε στο ελάχιστο.Σε αυτά θα δούμε ότι υπάρχει πλήρης και απόλυτη συμφωνία. Αν λοιπόν στα μεγάλα και ουσιώδη συμφωνούν, ας μη μας ταράζουν οι διαφορές στα δευτερεύοντα. Διότι αυτές οι διαφορές είναι που κάνουν τη μαρτυρία τους ακόμα πιο αξιόπιστη, αφού αποδεικνύουν ότι ο καθένας έγραψε με ελευθερία και ειλικρίνεια αυτό που είδε και άκουσε, χωρίς να προσπαθεί να αντιγράψει τον άλλον.

Ενώ λοιπόν η Linnemann μας δίνει τα μαθηματικά της αλήθειας (το 50% της ομοιότητας), ο Χρυσόστομος μας δίνει το πνεύμα της. Η αντικειμενική πραγματικότητα είναι ότι τα Ευαγγέλια είναι καρπός του Αγίου Πνεύματος που ενεργεί μέσα από την ελευθερία του κάθε ανθρώπου. Οι ομοιότητες είναι η σφραγίδα της μίας Αλήθειας και οι διαφορές είναι η εγγύηση της ειλικρίνειάς τους.

Πηγές για περαιτέρω μελέτη:

https://www.newadvent.org/fathers/200101.htm?hl=en-US

https://www.thegospelcoalition.org/themelios/review/is-there-a-synoptic-problem/?hl=en-US

Χριστόδουλος Μολύβας 



Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

The Unknown Greek Landing in Beirut (1826)

The ancient Orthodox answer to the Replacement Theology debate